Deszcz na pustyni
Droga z Rich do Merzougi jest baśniowa. Żółcie, błękit, zielenie i brązy. Pewnie dlatego Bertolucci wykorzystał ją w filmie „Pod osłoną nieba”, z genialnymi rolami Malkowicha i Debory Winger, którzy podróżują do ostatniego fortu Legii Cudzoziemskiej na Saharze. Powtarzamy ich trasę. Widzimy na własne oczy (liczącą 280 km) dolinę rzeki Ziz i oazy pełne gajów palm daktylowych oraz tradycyjnych wiosek – ksarów, otoczonych często żółtymi murami z gliny. Co za widoki!
Merzuga to klasyczne saharyjskie miasteczko, które cały swój rozwój zawdzięcza położeniu przy najpiękniejszych wydmach pustyni usytuowanych na Ergu Chebbi, pomiędzy Marokiem a Algierią. Nakręcono tu wiele egzotycznych filmów, zbudowano luksusowe campingi z namiotami na piaskach. Są wielbłądy, konie, quady, toyoty, deski surfingowe – wszystko. My mieszkamy w tradycyjnym riadzie, naprzeciw lokalnej szkoły w stylu afrykańskim. Na spacery z Felkiem chodzimy na Saharę, rano wraz ze wschodem słońca. Pies jest zdziwiony osłami, olewa wielbłądy, ale mniejsze żyjątka go interesują. Trzeba uważać, bo tutejsza żmija nie odróżnia się kolorem od piasku.
W restauracji Dakar, Said – syn właściciela, bardzo miły rastafarianin z Senegalu, umawia dla nas szalonego kierowcę. Berber starą Toyotą Land Cruiserem wozi nas po całej okolicy. Nazywa się Mubarak Jacobi, pochodzi z rodu Amazigh, a jak opowiada, wokoło żyją jeszcze: Gnaoua – społeczności osiedlone m.in. w okolicznych wioskach (Khamlia), które wniosły bogatą tradycję duchowej muzyki, rytuałów i kultury wywodzącej się z Afryki Zachodniej, Ait Khebbach – plemię należące do większej berberskiej konfederacji Ait Atta. (tradycyjnie zajmują się półkoczowniczym trybem życia, hodowlą wielbłądów, owiec i kóz) oraz plemię Beni Hassan – Arabowie saharyjscy – ludność arabskojęzyczna (posługująca się często dialektem Hassaniya), która przez wieki mieszała się z lokalnymi społecznościami koczowniczymi.
Mubarak jedzie samochodem niemal pionowo po wydmach próbując zrobić wrażenie na Dance, co mu się udaje. Aby spotęgować efekt strachu, o mały włos nie wywala na zakręcie samochodu. W końcu opamiętuje się i jedziemy oglądać piękne jezioro na Saharze, gdzie brodzą flamingi.
Następny punkt programu to wioska, w której schronili się uciekinierzy z Południowego Sudanu, wszyscy są muzykami. Stworzyli ad hoc kapelę, grają dla turystów i na lokalnych weselach. Jak przypuszczam, nie mają żadnych dokumentów i uregulowanego statusu prawnego w Królestwie. Dalej zatrzymujemy się w dawnym forcie Legii, gdzie widowiskowo umierał Malkowich, poznajemy lokalną kopalnię minerałów, docieramy do plemion nomadów (to już chyba Tuaredzy) żyjących w namiotach i wreszcie ocieramy się o granicę Algierii.
Ponieważ była to wspaniała wyprawa, umawiamy się z Saidem, że o świcie zamówi dla nas wielbłądnika i wjedziemy przywitać słońce na wydmach. Niestety! Wielbłądnik zaspał. Said wyklinał go w ciemnościach przez telefon. Nie pozostało nic innego, jak wydrapać się pieszo dokąd się dało. A zamiast słońca spadł deszcz. Jednak pobyt w Merzudze wspominamy świetnie. Mimo infrastruktury dla turystów, to miasto jest prawdziwe. Właśnie tędy prowadził szlak wielkich saharyjskich karawan liczących od kilku do kilku tysięcy wielbłądów aż do Timbuctu w Mali. 52 dni w jedną stronę. I dziś są tu ludzie, którzy potrafiliby ten trud powtórzyć. Bo granica, to przecież tylko zwały piasku. Wspaniała przygoda!
