W Ouarzatzate każdy może zagrać w filmie

Niekwestionowaną stolicą światowego kina jest Los Angeles. Jednak najsłynniejsze plenery wielkich kinowych ekranizacji wcale nie znajdują się w Ameryce. To pustynie Sahary, monumentalne krajobrazy gór Atlasu, starożytne kasby i orientalne medyny sprawiają, że Maroko chętnie wykorzystywane jest dla kręcenia scen osadzonych w Egipcie, na Bliskim Wschodzie, starożytnym Rzymie czy biblijnych miastach. Bogactwo natury oraz przychylność króla Hassana II, wielkiego miłośnika dziesiątej muzy sprawiły, że hollywoodzkie Studio Atlas umieszczono w Ouarzatzate saharyjskiej osadzie na południu Maroka do którego, dla wygody kręcących tu ekip filmowych, zbudowano nawet lotnisko. Oficjalnie to największe na świecie studio filmowe zostało zarejestrowane w 1983 r., choć już w latach 60-ych ubiegłego stulecia malowniczy krajobraz wykorzystano przy nakręcenia filmu Lawrence z Arabii. Studio w Ouarzatzate, pobliska zabytkowa osada Ait Ben Haddou położona na zboczach Wysokiego Atlasu oraz okoliczne pustynne plenery posłużyły za scenerię dla takich produkcji jak: Gladiator, Mumia, Królestwo Niebieskie, Książę Persji, Alexander, Ostatnie kuszenie Chrystusa, Babel, Gra o tron czy Kundun.

Jeżeli zatem marzysz o zagraniu w filmie, albo chociaż o chwilowym znalezieniu się w rzeczywistym, choć w rzeczywistości nierzeczywistym otoczeniu wielkich kinowych ekranizacji – to Studio Filmowe Atlas w Ouarzatzate jest właściwym miejscem. Można tutaj z bliska zobaczyć makiety imitujące i starożytne, i współczesne, i futurystyczne tło scen filmowych. Można wysłuchać opowieści przewodnika o kulisach kręconych ekranizacji. Można też samemu zagrać w nakręconym w trakcie zwiedzania filmie (po zwiedzaniu film zostanie ci udostępniony przez Whatsappa). Można wreszcie wziąć udział w internetowym castingu na statystów, albo chociaż napić się kawy w pobliskiej hotelowej restauracji, gdzie zatrzymują się największe gwiazdy kina. Choć muszę przyznać że kawa, mimo eleganckiego otoczenia i eleganckiego podania przez równie elegancko ubranego kelnera, z pewnością nie jest warta swej ceny.

Nie trzeba przekonywać, że ulokowane w Ouarzatzate studio filmowe istotnie wpłynęło na rozwój miasta. Kiedyś niewielka berberyjska osada ewoluowała do atrakcyjnego, nowoczesnego ok. 50 -70 tysięcznego ośrodka z zadbanymi domami, szerokimi alejami i dużą ilością zieleni oraz, co istotne, jest w nim bardzo czysto. Obecnie działają tu liczne szkoły i uczelnie a także cechy rzemieślnicze kształcące młodzież we wszystkich branżach wspierających szeroko pojętą działalność filmową. Dzięki bliskości studia wiele osób znajduje zatrudnienie czy to przy budowie inscenizacji, szyciu kostiumów, transporcie czy przy samej produkcji i obróbce filmów. Wiele ciekawych historii o tym, jaki wpływ studio Atlas miało na rozwój rodzimej kinematografii, o marokańskich reżyserach, aktorach i statystach opowiada Jakub w swojej książce pt. „Ucieczka do Tangeru w Królestwie Maroka”, do przeczytania której szczerze zachęcam: https://austeria.pl/produkt/ucieczka-do-tangeru-w-krolestwie-maroka-powiesc-drogi/
Prawdziwą uciechą dla oka jest malowniczo położony na zboczu góry ksar Ait Ben Haddou, zbudowany z gliny, słomy, kamieni i drewna, do którego, żeby się dostać, trzeba przekroczyć rzekę albo drewnianym mostem, albo przeskakując po wystających ponad lustro wody kamieniach. Ksarem nazywana jest tradycyjna berberyjska ufortyfikowana wioska lub osada plemienna, której mury broniły dostępu najeźdźcom. Ksar w pobliżu Ouarzatzate powstał prawdopodobnie w XVI wieku na zrębach XI-wiecznej osady jako ważny punkt handlowy na szlakach karawanowych łączących Marrakesz z Saharą, w 1987 r. został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Obecnie jest on często wykorzystywany jako naturalny plener filmowy.

W trakcie naszego pobytu część ksaru została wyłączona ze zwiedzania z racji kręconych tam akurat scen. Nie żałowaliśmy jednak, urokliwe uliczki wspinającej się po zboczu osady, jeszcze kilkanaście lat temu puste, teraz pełne były turystycznego zgiełku oraz handlujących dosłownie wszystkim sprzedawców. Każdy bowiem mieszkaniec okolicy, wykorzystując popularność miejsca, szuka sposobu by na filmie zarobić. Spotkaliśmy nawet małe dzieci, usiłujące sprzedać narysowane kredką wielbłądy na wyrwanych z zeszytu szkolnego kartkach w kratkę.

Po przebyciu krętymi uliczkami ksaru trasy na górę i z powrotem przekierowaliśmy kroki na drugą stronę rzeki, gdzie z ulgą trafiliśmy do małej rodzinnej restauracji prowadzonej przez marokańsko – włoskie małżeństwo. Żeby znaleźć się w środku należało zapukać do drzwi lub zadzwonić. Tuż po przekroczeniu progu zostały dokładnie obejrzane podeszwy naszych butów (w podejrzeniu wniesienia błota po przebyciu rzeki), a po pozytywnej weryfikacji zostaliśmy poprowadzeni przez salon, następnie schodami na górę, by przez kuchnię dostać się na taras z atrakcyjnym widokiem na dolinę rzeki i szeroko rozpostarty na zboczu ksar. Goście w ubłoconych butach mieli do wyboru albo wejście boso, albo w jednorazowych flizelinowych papciach. Felek na szczęście przemknął się bez kapci. Po tych czynnościach zorientowaliśmy się, że nie jesteśmy w typowej restauracji, lecz zaproszono nas do prywatnego domu! Makarony, które zjedliśmy na obiad były proste, lecz wyśmienite. Równie cudowni okazali się gospodarze, z którymi ucięliśmy sobie miłą pogawędkę. Choć każde z nas posługiwało się innym językiem, empatia i bezpośredniość gospodarzy spowodowały, że bez większych problemów udało nam się porozumieć i polubić.
Ouarzatzate to ważne miejsce, którego przy penetrowaniu skarbów południowego Maroka nie można pominąć. Trzeba mieć bowiem z tyłu głowy świadomość, ze środki wyrazu wykorzystywane nadal jeszcze we współczesnej kinematografii, wykorzystujące wielkie inscenizacje, makiety i aranżacje przestrzeni wkrótce zostaną wyparte przez współczesne cyfrowe technologie. A zatem spieszmy się poznać Studio Atlas, zanim na stałe przejdzie do lamusa.